Exodus
1-2 In de woestijn Sinaï 3-6 De HEERE wil Israël als Zijn eigen volk 7-8 Het antwoord van het volk 9-20 De HEERE daalt neer op de berg 21-25 Het naderen tot de HEERE
In de woestijn Sinaï

1In de derde maand, op dezelfde dag dat de Israëlieten uit het land Egypte waren vertrokken, kwamen zij in de woestijn Sinaï. 2Zij braken op vanuit Rafidim, kwamen in de woestijn Sinaï en sloegen hun kamp op in de woestijn. Israël sloeg daar zijn kamp op tegenover de berg.

Hier begint een nieuw gedeelte in Exodus. Na de woestijn Sur (Ex 15:2222Hierna liet Mozes Israël vanaf de Schelfzee opbreken en zij vertrokken naar de woestijn Sur. Drie dagen gingen zij door de woestijn en vonden geen water.) en de woestijn Sin (Ex 16:11Zij braken op uit Elim en heel de gemeenschap van de Israëlieten kwam in de woestijn Sin, die tussen Elim en de Sinaï ligt. [Dat was] op de vijftiende dag van de tweede maand nadat zij uit het land Egypte waren vertrokken.), komen ze “in de woestijn Sinaï”. Daar slaat het volk “tegenover de berg” zijn kamp op om een ontmoeting te hebben met de HEERE. Dit zal een ontmoeting worden met gevolgen tot in de verre toekomst. Elke ontmoeting die wij met de Heer hebben, heeft gevolgen voor de toekomst, hetzij in zegen, hetzij in oordeel, afhankelijk van onze opstelling.

Op de plaats waar ze nu zijn aangekomen, spelen zich alle gebeurtenissen af die worden beschreven van Exodus 19:1 tot Numeri 10:10. Het volk ontvangt hier de wet met zijn talrijke aanwijzingen voor de dienst aan de HEERE. Hun verblijf hier is iets korter dan een jaar. Ze komen aan “in de derde maand” van het eerste jaar van hun uittocht. Ze vertrekken “in het tweede jaar, in de tweede maand, op de twintigste van de maand” (Nm 10:1111Het gebeurde in het tweede jaar, in de tweede maand, op de twintigste van de maand, dat de wolk opgeheven werd van de tabernakel van de getuigenis.).


De HEERE wil Israël als Zijn eigen volk

3Toen klom Mozes omhoog, naar God. De HEERE riep tot hem vanaf de berg: Zo moet u tegen het huis van Jakob zeggen en de Israëlieten verkondigen: 4U hebt zelf gezien wat Ik met de Egyptenaren gedaan heb en [hoe] Ik u op arendsvleugels gedragen en u bij Mij gebracht heb. 5Nu dan, als u nauwgezet Mijn stem gehoorzaamt en Mijn verbond in acht neemt, dan zult u uit alle volken Mijn persoonlijk eigendom zijn, want heel de aarde is van Mij. 6U dan, u zult voor Mij een koninkrijk van priesters en een heilig volk zijn. Dit zijn de woorden die u tot de Israëlieten moet spreken.

God noemt Zijn volk zowel met de naam Jakob als met de naam Israël. Hij ziet hen in hun zwakheid (Jakob), maar ook in wat Hij van hen heeft gemaakt (Israël). Hij heeft een boodschap voor dit volk. Mozes moet het volk iets vertellen wat ze al weten. Ze hebben het zelf gezien. Toch moeten ze eraan herinnerd worden: wat de HEERE aan de Egyptenaren heeft gedaan en wat Hij met Zijn volk heeft gedaan.

Dat moet hen onder de indruk brengen van hun eigen onmacht tegenover de macht van de vijand en van de macht van de HEERE Die de vijand heeft verslagen. Daarbij is het niet gebleven. Hij heeft hen na hun bevrijding niet aan hun lot overgelaten. Als Hij dat zou hebben gedaan, zouden ze nog hopeloos in de woestijn zijn omgekomen. Hij heeft voor hen gezorgd (Hd 13:1818En gedurende ongeveer veertig jaar verzorgde Hij hen in de woestijn;). “Zoals een arend zijn nest opwekt, boven zijn jongen zweeft, zijn vleugels uitspreidt, ze pakt en ze draagt op zijn vlerken, [zo] heeft alleen de HEERE hem geleid, er was geen vreemde god bij hem” (Dt 32:11-1211Zoals een arend zijn nest opwekt,
boven zijn jongen zweeft,
zijn vleugels uitspreidt, ze pakt
en ze draagt op zijn vlerken,
12[zo] heeft alleen de HEERE hem geleid,
er was geen vreemde god bij hem.
)
. Zoals de arend ervoor zorgt dat zijn jongen niet te pletter vallen, zo heeft de HEERE voor Zijn volk gezorgd dat ze niet zijn omgekomen. En waar heeft Hij hen heen gebracht? Naar Zichzelf, in Zijn tegenwoordigheid, hier bij de berg. Wat een zorg!

In die nauwe verbinding, dit verbond, met Hem zullen ze kunnen blijven als ze naar Hem luisteren. Alle zegen die de HEERE aan Zijn verbond verbindt, maakt Hij afhankelijk van gehoorzaamheid (Jr 7:2323Maar deze zaak heb Ik hun geboden: Luister naar Mijn stem. Dan zal Ik u tot een God zijn, en ú zult Mij tot een volk zijn. Bewandel heel de weg die Ik u gebieden zal en het zal u goed gaan.; 11:4,74dat Ik uw vaderen geboden heb op de dag dat Ik hen geleid heb uit het land Egypte, uit de ijzeroven: Luister naar Mijn stem en doe deze [woorden], overeenkomstig alles wat Ik u gebied. Dan zult u Mij tot een volk zijn en zal Ík u tot een God zijn,7Want Ik heb uw vaderen ernstig gewaarschuwd vanaf de dag dat Ik hen uit het land Egypte leidde tot op deze dag, vroeg en laat: Luister naar Mijn stem!). Hij kan Zichzelf niet verbinden aan de eigen wil van de mens, van Zijn volk. Alleen als Zijn volk doet wat Hij zegt, zullen ze Zijn verbond kunnen genieten.

De hele aarde is van Hem, maar zij zullen, als ze gehoorzaam zijn, op een speciale manier Zijn eigendom zijn. Zij zullen als enige volk op aarde tot Hem als priesters mogen naderen in Zijn woonplaats en Hem als een koninkrijk mogen vertegenwoordigen op aarde. Dit grote voorrecht is het werkelijke deel van ieder lid van de gemeente van God (1Pt 2:5,95en u wordt ook zelf als levende stenen gebouwd, als een geestelijk huis tot een heilig priesterdom, om geestelijke offeranden te offeren, die voor God aangenaam zijn door Jezus Christus.9U echter bent een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterdom, een heilige natie, een volk tot een eigendom, opdat u de deugden verkondigt van Hem Die u uit [de] duisternis heeft geroepen tot Zijn wonderbaar licht,; Op 1:66en ons gemaakt heeft tot een koninkrijk, tot priesters voor Zijn God en Vader, Hem zij de heerlijkheid en de kracht tot in <alle> eeuwigheid! Amen.).


Het antwoord van het volk

7Mozes kwam [terug] en riep de oudsten van het volk, en hield hun al deze woorden voor, die de HEERE hem geboden had. 8Toen antwoordde heel het volk gezamenlijk en zei: Alles wat de HEERE gesproken heeft, zullen wij doen! En Mozes bracht de woorden van het volk weer over aan de HEERE.

Als Mozes terugkomt, brengt hij het volk Gods woorden over. Hij plaatst ze daarmee voor hun geweten. Zonder aarzeling stemt het volk met de voorwaarden in (vers 88Toen antwoordde heel het volk gezamenlijk en zei: Alles wat de HEERE gesproken heeft, zullen wij doen! En Mozes bracht de woorden van het volk weer over aan de HEERE.). Ze beloven te doen wat de HEERE heeft gezegd. Deze belofte zullen ze nog twee keer herhalen (Ex 24:3,73Mozes kwam [terug] en vertelde al de woorden van de HEERE en al de bepalingen aan het volk. Toen antwoordde heel het volk eenstemmig en zij zeiden: Al de woorden die de HEERE gesproken heeft, zullen wij doen.7Hij nam het boek van het verbond en las [dit] ten aanhoren van het volk voor. En zij zeiden: Alles wat de HEERE gesproken heeft, zullen wij doen en [Hem] gehoorzamen.). Misschien zijn we geneigd hun antwoord toe te juichen. Hun antwoord getuigt echter van overschatting van het eigen kunnen. Het laat zien dat ze in de afgelopen maanden hun eigen opstandige hart nog niet hebben leren kennen. De HEERE weet dat.

Daarom verandert vanaf nu de toon van het boek. Wat het feest van de ontmoeting met God had moeten worden (Ex 5:11Daarna kwamen Mozes en Aäron en zeiden tegen de farao: Zo zegt de HEERE, de God van Israël: Laat Mijn volk gaan om voor Mij een feest te vieren in de woestijn.), wordt een gebeurtenis waaraan donder en bliksem, angst en vrees verbonden zijn. Er komt afstand tussen God en het volk. Er gaat een dreiging uit van het naderen tot God. Heeft het volk gezegd dat het alles zal doen wat de HEERE geboden heeft? Dan zal Hij hun Zijn geboden bekendmaken.


De HEERE daalt neer op de berg

9En de HEERE zei tegen Mozes: Zie, Ik kom naar u toe in een dichte wolk, opdat het volk het kan horen wanneer Ik tot u spreek en opdat zij ook voor eeuwig in u geloven. En Mozes maakte de woorden van het volk aan de HEERE bekend. 10En de HEERE zei tegen Mozes: Ga naar het volk toe, en heilig hen vandaag en morgen, en laten zij hun kleren wassen 11en over drie dagen gereed zijn. Op de derde dag zal de HEERE namelijk voor de ogen van heel het volk neerdalen op de berg Sinaï. 12U moet voor het volk een grens stellen rondom [de berg] door te zeggen: Wees op uw hoede dat u de berg [niet] beklimt of [ook maar] de voet ervan aanraakt. Ieder die de berg aanraakt, zal zeker gedood worden. 13Geen hand mag hem aanraken, want hij zal zeker gestenigd of [met pijlen] doorschoten worden. Of het nu een dier of een mens is, hij mag niet blijven leven. [Pas] als de ramshoorn een langgerekte toon laat horen, mogen zíj de berg beklimmen. 14Toen daalde Mozes van de berg af naar het volk, en hij liet het volk zich heiligen, en zij wasten hun kleren. 15Hij zei tegen het volk: Wees over drie dagen gereed en nader niet tot een vrouw. 16En het gebeurde op de derde dag, toen het morgen werd, dat er op de berg donderslagen, bliksemflitsen en een zware wolk waren, en zeer sterk bazuingeschal, zodat al het volk dat in het kamp was, beefde. 17Mozes leidde het volk uit het kamp, God tegemoet. Zij stonden onder aan de berg. 18De berg Sinaï was geheel in rook gehuld, omdat de HEERE er in vuur neerdaalde. De rook ervan steeg omhoog als de rook van een oven, en heel de berg beefde hevig. 19Het bazuingeschal werd gaandeweg zeer sterk. Mozes sprak en God antwoordde hem met een stem. 20Toen daalde de HEERE neer op de berg Sinaï, op de top van de berg. De HEERE riep Mozes naar de top van de berg en Mozes klom naar boven.

De HEERE kondigt Mozes aan dat Hij tot hem zal komen op een wijze waarbij het volk aanwezig kan zijn. Maar om erbij aanwezig te kunnen zijn moet het volk aan strikte voorwaarden voldoen. Ze moeten heilig zijn, er mag niets zijn wat niet past bij de heiligheid van God. Op de derde dag zullen ze de HEERE zien neerdalen op de berg.

Rondom de berg moet een eerbiedige afstand in acht worden genomen. Iedereen, mens of dier, die de berg aanraakt terwijl God erop verschijnt, moet worden gedood. De absolute heiligheid van God laat niet toe dat een levend wezen, die een zondaar is of aan de zonde verbonden is, ook maar bij Hem in de buurt komt. Pas als er een door Hem bepaald signaal gegeven wordt, wordt de berg vrijgegeven.

Het volk handelt in overeenstemming met Gods voorschriften. Mozes heiligt het volk en zij maken hun kleding geschikt voor de verschijning van God. Drie dagen moeten ze zo leven, in het uitzien naar die verschijning. Ook de seksuele omgang tussen man en vrouw moet die tijd achterwege blijven. Alles moet geconcentreerd zijn op de verschijning van de HEERE.

Hierin zit wel een les voor ons. Heiligen wij ons leven met het oog op onze ontmoeting met Hem als Hij komt (1Jh 3:33En ieder die deze hoop op Hem heeft, reinigt zich zoals Hij rein is.)? Zijn komst is niet het enige. Als wij God als Vader mogen aanroepen, is de opdracht om heilig te zijn, zoals Hij heilig is (1Pt 1:15-1615maar wordt, zoals Hij Die u geroepen heeft heilig is, ook zelf heilig in al [uw] wandel;16want er staat geschreven: ‘Weest heilig, want Ik ben heilig’.). Is het ons verlangen heilig te leven juist vanwege onze dagelijkse omgang met Hem? Kunnen wij ook de op zichzelf geoorloofde dingen voor een bepaalde tijd achterwege laten om ons voor die bepaalde tijd volledig te concentreren op Hem en het zoeken van Zijn wil (vgl. 1Ko 7:55Onttrekt u niet aan elkaar, tenzij dan met onderling goedvinden, voor een tijd, opdat u zich aan het gebed wijdt en [daarna] weer samen bent, opdat de satan u niet verzoekt, omdat u zich niet kunt onthouden.)?

Er is wel een groot verschil in het motief van handelen tussen een lid van Gods volk toen en een lid van Gods volk nu. Israël handelt uit angst voor vergelding. Wij mogen handelen uit liefde voor de Vader.

Als de HEERE verschijnt, gebeurt dat onder begeleiding van verschijnselen die angst inboezemen en beving veroorzaken. Tot deze openbaring van God wordt het volk door Mozes meegevoerd. In Hebreeën 12 stelt de schrijver dit naderen tot God vol vrees en beven, het naderen op de grondslag van de wet, tegenover het naderen tot God dat door het werk van de Heer Jezus het deel van de gelovige nu is, het naderen op de grondslag van de genade. Het contrast is enorm: “Want u bent niet genaderd tot [de] tastbare <berg> en [het] brandende vuur, tot donkerheid, duisternis, onweer, bazuingeschal en een geluid van woorden waarvan zij die ze gehoord hadden, smeekten dat [het] woord niet tot hen zou worden gericht (want zij konden niet verdragen wat geboden werd: ’Zelfs als een dier de berg aanraakt, zal het worden gestenigd’; en zo vreselijk was het gezicht, dat Mozes zei: ’Ik ben vol vrees en ik beef zeer’), maar u bent genaderd tot [de] berg Sion; en tot [de] stad van [de] levende God, [het] hemelse Jeruzalem; en tot tienduizenden van engelen, [de] algemene vergadering; en tot [de] gemeente van [de] eerstgeborenen, die in [de] hemelen staan opgeschreven, en tot God, [de] Rechter van allen; en tot [de] geesten van [de] tot volmaaktheid gekomen rechtvaardigen; en tot Jezus, [de] middelaar van een nieuw verbond; en tot [het] bloed van [de] besprenkeling, dat beter spreekt dan Abel” (Hb 12:18-2418Want u bent niet genaderd tot [de] tastbare <berg> en [het] brandende vuur, tot donkerheid, duisternis, onweer,19bazuingeschal en een geluid van woorden waarvan zij die ze gehoord hadden, smeekten dat [het] woord niet tot hen zou worden gericht20(want zij konden niet verdragen wat geboden werd: ‘Zelfs als een dier de berg aanraakt, zal het worden gestenigd’;21en zo vreselijk was het gezicht, dat Mozes zei: ‘Ik ben vol vrees en ik beef zeer’),22maar u bent genaderd tot [de] berg Sion; en tot [de] stad van [de] levende God, [het] hemelse Jeruzalem; en tot tienduizenden van engelen,23[de] algemene vergadering; en tot [de] gemeente van [de] eerstgeborenen, die in [de] hemelen staan opgeschreven, en tot God, [de] Rechter van allen; en tot [de] geesten van [de] tot volmaaktheid gekomen rechtvaardigen;24en tot Jezus, [de] Middelaar van een nieuw verbond; en tot [het] bloed van [de] besprenkeling, dat beter spreekt dan Abel.).


Het naderen tot de HEERE

21De HEERE zei tegen Mozes: Ga naar beneden, waarschuw het volk! Anders zullen zij doordringen tot de HEERE om [Hem] te zien en zullen velen van hen vallen. 22Ook de priesters, die tot de HEERE naderen, moeten zich heiligen; anders zal [de toorn van] de HEERE over hen losbarsten. 23Toen zei Mozes tegen de HEERE: Het volk kan de berg Sinaï niet beklimmen, want U hebt ons Zelf gewaarschuwd door te zeggen: Grens de berg af en heilig hem. 24De HEERE zei tegen hem: Ga, daal af, en daarna moet u naar boven klimmen, u met Aäron bij u, maar laat de priesters en het volk niet doordringen om naar de HEERE op te klimmen, anders zal Zijn [toorn] over hen losbarsten. 25Toen daalde Mozes af naar het volk en hij zei [dit] tegen hen.

Mozes is de enige die bij de HEERE mag komen. Het lijkt erop dat hij nog maar onderweg is om de HEERE te ontmoeten als de HEERE hem alweer terugstuurt omdat het volk in hun vermetelheid tracht door te dringen tot de HEERE om Hem te zien. Hij moet hen daarvan weerhouden met de waarschuwing dat niemand moet proberen iets van God te zien. Hem zien, is sterven. De priesters krijgen een aparte waarschuwing. Zij, die als enige klasse van het volk mogen naderen, moeten zich op gepaste wijze gedragen. Mozes meent dat er toch voldoende voorzorgsmaatregelen zijn getroffen, maar de HEERE kent het hart van het volk en Mozes moet gaan.

Voor ons, die kinderen van God zijn, gaat van God geen dreiging meer uit. De heerlijkheid van God jaagt geen angst meer aan, want die zien we in het aangezicht van Jezus Christus (2Ko 4:66Want de God Die gezegd heeft: ‘Uit duisternis zal licht schijnen’, Die heeft geschenen in onze harten tot [de] lichtglans van de kennis van de heerlijkheid van God in [het] aangezicht van <Jezus> Christus.; Jh 1:1818Niemand heeft ooit God gezien; de eniggeboren Zoon Die in de schoot van de Vader is, Die heeft [Hem] verklaard.; 2Ko 3:1818Wij allen nu, die met onbedekt gezicht de heerlijkheid van [de] Heer aanschouwen, worden naar hetzelfde beeld veranderd van heerlijkheid tot heerlijkheid, als door [de] Heer, [de] Geest.).

Mozes en Aäron mogen, nadat Mozes de waarschuwing van God aan het volk heeft doorgegeven, naar God opklimmen. Samen zijn zij een beeld van de Heer Jezus. Mozes is een beeld van Hem als Degene Die namens God tot het volk spreekt en Aäron is een beeld van Hem als Degene Die het volk bij God vertegenwoordigt. De Heer Jezus wordt “de Apostel [Mozes] en Hogepriester [Aäron] van onze belijdenis” genoemd (Hb 3:11Daarom, heilige broeders, deelgenoten van [de] hemelse roeping, beschouwt de Apostel en Hogepriester van onze belijdenis, Jezus,).


Lees verder