Lukas
Inleiding
Inleiding

Vooraf

Als we een persoonsbeschrijving van iemand geven, kunnen we dat vanuit verschillende gezichtshoeken doen. Zo kunnen we bijvoorbeeld iemand belichten als vader van een gezin. Daarnaast is een beschrijving van diezelfde persoon ook mogelijk als collega of als buurman. Op deze wijze zien we hoe vier evangelisten – onder de inspiratie van de Heilige Geest – verslag doen van het leven van de Heer Jezus tijdens Zijn verblijf op aarde. In de vier levensbeschrijvingen die we daardoor in de Bijbel hebben, vertelt Mattheüs in zijn evangelie over de Heer Jezus als Koning, Markus stelt Hem als Dienaar voor, Lukas beschrijft Hem als de ware Mens en Johannes ten slotte schrijft over Hem als de eeuwige Zoon van God.

Het doel van dit evangelie is dat we naar de Heer Jezus kijken als Mens. Vandaar dat de oproep: “Zie, de Mens” (Jh 19:55Jezus dan ging naar buiten met de doornenkroon op en het purperen kleed aan. En hij zei tot hen: Zie, de Mens!) als ondertitel voor dit boek gekozen. Als we dit evangelie lezen met het verlangen Hem als Mens te zien, zullen we Hem leren kennen als Iemand in Wie God dicht bij ons, mensen, is gekomen. Hij is de mensen gelijk geworden, uitgenomen de zonde (Hb 4:1515Want wij hebben niet een hogepriester die niet met onze zwakheden kan meelijden, maar [Eén] Die in alle dingen verzocht is als wij, met uitzondering van [de] zonde.).

Ger de Koning
Middelburg, oktober 2009, nieuwe versie 2018

Doel van het evangelie naar Lukas

Lukas stelt de Heer Jezus voor als de Zoon des mensen, de Mens van God voor alle mensen. In Hem openbaart God Zich in verlossende genade aan verloren mensen. Hij richt zich in zijn evangelie tot de hele mensheid. Hier wordt niet zoals in het evangelie naar Mattheüs de bedeling van de wet vervangen door een andere bedeling (het koninkrijk), maar hier wordt de wet vervangen door reddende hemelse genade. Genade is niet alleen de oplossing voor het probleem van de zonde. Genade gaat veel verder en dat wordt in dit evangelie voorgesteld. Het gaat er in dit evangelie niet zozeer om waarvan God ons wilde bevrijden, maar wat Hij van ons wilde maken.

In dit evangelie worden mensen voorgesteld als mensen van het welbehagen van God. God heeft hen tot dat welbehagen bestemd. Daarom zou als opschrift voor dit evangelie kunnen dienen: “Begenadigd in de Geliefde” (Ef 1:66tot lof van [de] heerlijkheid van Zijn genade, waarmee Hij ons begenadigd heeft in de Geliefde,). Genade houdt alles in wat God in Zijn raadsbesluiten voor ons heeft weggelegd. Van gelovigen wordt gezegd dat zij begenadigd of aangenaam gemaakt zijn in de Geliefde, want Hij, de geliefde Zoon, is het in Wie God Zich openbaart. God komt in Hem in genade als Mens tot ons. Hij is de Mens uit de hemel, Hij is waarachtig Mens, maar zonder zonde.

De schrijver Lukas

Voor het optekenen van dit evangelie heeft God Lukas gebruikt. Lukas is een medewerker van de apostel Paulus en arts van beroep (Ko 4:1414U groet Lukas, de geliefde arts, en Demas.; 2Tm 4:1111Alleen Lukas is bij mij. Haal Markus op en breng hem met je mee, want hij is mij van veel nut voor [de] dienst.; Fm 1:2424Markus, Aristarchus, Demas en Lukas, mijn medearbeiders.; zie ook de ‘wij’-teksten in het boek Handelingen vanaf Hd 16:1010Toen hij nu het gezicht had gezien, trachtten wij terstond naar Macedonië te reizen, daar wij [daaruit] opmaakten dat God ons had geroepen om hun het evangelie te verkondigen.). Hij is hoogstwaarschijnlijk een heiden van oorsprong en hij schrijft aan een heiden. Het laat zien dat de genade van God ook voor de heidenen is.

Als metgezel van Paulus heeft hij geschreven over dingen waarop Paulus in zijn brieven verder ingaat. Er is een nauwe verbinding tussen deze beide dienaren die veel met elkaar zijn opgetrokken. Lukas laat ons zien wat Paulus verder uitwerkt: het zoonschap van de gelovige. Lukas spreekt over zonen van de Allerhoogste (Lk 6:3535Hebt daarentegen uw vijanden lief, en doet goed, en leent zonder iets terug te hopen; en uw loon zal groot zijn, en u zult zonen van [de] Allerhoogste zijn, want Hij is goedertieren over de ondankbaren en bozen.), zonen van de vrede (Lk 10:66En als daar een zoon van [de] vrede is, dan zal uw vrede op hem rusten, maar zo niet, dan zal die op u terugkeren.), zonen van het licht (Lk 16:88En de heer prees de onrechtvaardige rentmeester, omdat hij met overleg had gehandeld; want de zonen van deze eeuw zijn verstandiger ten aanzien van hun eigen geslacht dan de zonen van het licht.), zonen van God (Lk 20:3636want zij kunnen ook niet meer sterven; want zij zijn aan engelen gelijk en zijn zonen van God, daar zij zonen van de opstanding zijn.), zonen van de opstanding (Lk 20:3636want zij kunnen ook niet meer sterven; want zij zijn aan engelen gelijk en zijn zonen van God, daar zij zonen van de opstanding zijn.). Zoonschap is de hoogste positie van de gelovige voor God, want dat is wat de gelovige is voor God Zelf als een vreugde voor Zijn hart (Ef 1:55terwijl Hij ons tevoren door Jezus Christus tot [het] zoonschap voor Zichzelf bestemd heeft, naar het welbehagen van Zijn wil,).


Lees verder